Hatalı Borçlanmaların Paraları İade Kapsamına Alındı

Turkiye-Rehberi.Net Pinterest Turkiye-Rehberi.Net WhatsApp Turkiye-Rehberi.Net Facebook Turkiye-Rehberi.Net Twitter Turkiye-Rehberi.Net LinkedIn Turkiye-Rehberi.Net Çıktı Al Turkiye-Rehberi.Net Gmail Turkiye-Rehberi.Net Email Gönder
Sigortalılar için borçlanma sürelerini kısaltmak adına Sosyal Güvenlik Kanununlarında borçlanma prosedürü uygulaması vardır. Bu prosedür uygulanırken bir zorlama yapılmaz.Sigortalı kendi özgür iradesi ile bu borçlanmayı yaparken,hatalı bir borçlanma yaptıklarında ödedikleri boçlanma bedellerini geri almak istediklerinde Sosyal Güvenlik Kurum'ları uygulamada bu paraları geri verme işlemine yanaşmamaktaydı.
Ancak bu konulardaki uyuşmazlıklar açılan davalar ile sigortalı lehine sonuç vermekteydi. Tek istisna ise yurtdışı borçlanması yapanlar bu bedelleri geri alma hakkına sahiptiler.

Bu geleneksel uygulama ise tek çatı altında birleşme ile oluşturulan SGK tarafından da devam ettirildi. Özellikle bu uygulamanın mağdurları da bir türlü uygulama yeknesaklığı sağlanmayan Doğum Borçlanmasında yaşanıyordu. SGK yetkilileri 16.06.2011 tarihinde SSİY değişikliğe gidilerek bir çözüm yolu aramışlardır.

5510 sayılı SS ve GSSK 41. Maddesinde Borçlanma esasları belirlenmiştir.


Sigortalıların borçlanabileceği süreler

MADDE 41- Bu Kanuna göre sigortalı sayılanların;
a) (Değişik: 17/4/2008-5754/67 md.) Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri,

b) Er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay okulunda geçen süreleri,
c) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanların, personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri,
d) Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri,
e) Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri,
f) Sigortalı iken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri,
g) Grev ve lokavtta geçen süreleri,
h) Hekimlerin fahrî asistanlıkta geçen süreleri,
ı) Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreleri,
i) (Ek: 13/2/2011-6111/30 md.) Bu bendin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki sürelere ilişkin olmak üzere, 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın % 32'si üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılır. (Ek cümle: 13/2/2011-6111/30 md.) (i) bendi kapsamında borçlanılacak sürelere ilişkin genel sağlık sigortası primlerinin ödenmiş olması halinde, genel sağlık sigortası primi ödenmiş bu sürelere ilişkin borçlanma tutarı % 20 oranı üzerinden hesaplanır.

Bir ay içinde ödenmeyen borçlanmalar için ise yeni başvuru şartı aranır. Primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz. Borçlanma sürelerinin ne şekilde belgeleneceğini belirlemeye Kurum yetkilidir.

Bu Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırılma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür. Sigortalılık borçlanması ile aylık bağlanmasına hak kazanılması durumunda, ilgililere borcun ödendiği tarihi takip eden ay başından itibaren aylık bağlanır.

Borçlanılan süreler, uzun vadeli sigorta ve genel sağlık sigortası bakımından;

a) Birinci fıkranın (a), (b), (d), (e), (f), (g) ve (h) bentleri gereği borçlananlar, borçlandığı tarihteki 4 üncü maddenin birinci fıkrasının ilgili bendine göre,
b) (Değişik: 13/2/2011-6111/30 md.) Birinci fıkranın (c) ve (ı) bentleri gereği borçlananlar, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendine, (i) bendine göre borçlananlar ise 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre,
sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.

Bu Kanunun yürürlük tarihinden sonraki sürelere ait borçlanmalarda; borçlanılan prime esas gün sayısı borçlanılan ilgili aylara mal edilir. Seçilen prime esas kazanç, borcun ödendiği tarihteki prime esas asgarî kazanca oranlanarak, söz konusu oran ilgili ayın prime esas asgarî kazancı ile çarpılır. Bulunan tutar, ilgili ayın prime esas kazancı kabul edilir. Ancak hesaplanan prime esas kazanç hiçbir suretle o ayın prime esas azamî kazancını geçemez .

12.05.2010 tarihli RG SSİY yeniden ele alınmıştır.Sigortalıların Borçlanma esasları ise 66.Maddesinde Düzenlemeye gidilmiştir. 16.06.2011 tarihli RG bu konuda revize edici düzenleme ile 66.Madde sigortalı lehine 6111 sayılı Kanunda yapılan değişiklikler yansıtılmıştır.

Yeni şekli ile SSİY İkinci fıkrası aşağıdaki şeklini almıştır.

2) Sigortalıların veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın %32'si '',(i) bendi kapsamında borçlanılacak sürelere ilişkin genel sağlık sigortası primlerinin ödenmiş olması halinde, genel sağlık sigortası primi ödenmiş bu sürelere ilişkin borçlanma tutarının % 20’si''üzerinden hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şarttır. Tahakkuk ettirilen borç tutarı, ilgiliye iadeli taahhütlü olarak tebliğ edilir. PTT alındısının ilgiliye teslim edildiği tarih borcun tebliğ tarihidir. Bir ay içinde ödenen tutara isabet eden süre geçerli sayılır. Tebliğ edilen borcunu süresi içinde ödemeyenler ile kısmi ödeme yapanların kalan sürelerinin borçlandırılması için yeni başvuru şartı aranır.

Burada Kısmi süreli çalışan sigortalılar o sürelere ait GSS primlerini ödemeleri halinde %32 olan borçlanma bedellerini %20 üzerinden ödeyeceklerdir.

Yeni şekli ile SSİY Dördüncü fıkrası aşağıdaki şeklini almıştır
4) Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının;
a) (a), (b), (d), (e), (f), (g) ve (h) bentleri gereği borçlanılan süreler, talep tarihinde tabi olunan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının ilgili bendine göre,
b) (c) ve (ı) bentleri gereği borçlanılan süreler, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre, ''(i) bendine göre borçlananlar ise 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre''
uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası bakımından prim ödeme gün sayısı olarak değerlendirilir.
Burada Kısmi süreli borçlanmaların sigortalılık statüleri 4-1(a) olarak tanımlanmıştır.

SSİY Onbirinci Fıkra Eklenmiştir.
11) 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesine göre yapılan borçlanmalarda aylık bağlanmamış olması şartıyla borçlanma tutarının tamamı sigortalının talebi halinde bir defaya mahsus olmak üzere iade edilir. Hükmü ile tüm 41.maddeye istinaeden yapılan hatalı borçlanma paraları emekli aylığı bağlanmama koşulu ile borçlanma tutarının tamamı sigortalının talebi halinde bir defaya mahsus olmak üzere iade edilecektir.

İade edilecek Borçlanmalar Nelerdir?
a)Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri,
b) Er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay okulunda geçen süreleri,
c) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanların, personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri,
d) Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri,
e) Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri,
f) Sigortalı iken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri,
g) Grev ve lokavtta geçen süreleri ,
h) Hekimlerin fahrî asistanlıkta geçen süreleri,
ı) Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi takip eden ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreleri
i)Kısmi sürelere ait yapılan borçlanmaları bir defaya mahsus olmak üzere emekli aylığı bağlanmaması durumunda borçlanma yapan sigortalılara geri verilecektir.

Günümüzde bu konuda en çok mağdur olan ,hatalı borçlanmadan dolayı sigortalılık statülerinin değişmesine neden olan doğum borçlanmasının bu kapsamda geri ödeneceği kanısı yaygınlaşmıştır.

Bu iade işlemi genel itibari ile 41.Maddedeki tüm mevcut borçlanmaları kapsamaktır.

Bu alanda yazı yazan Sosyal Güvenlik Uzmanları özellikle Doğum Borçlanmasında Mağduriyetler ve belirsizlikler olduğu için sigortalıları uyarmak adına Doğum Borçlanmalarına dikkat çekmişlerdir.Umarım ilerleyen günlerde yeni yasama döneminde bu konuda yasal değişikliğe gidilerek doğum borçlanması hataları düzeltilir.